فرمت جدید جام جهانی ۲۰۲۶ چگونه است؟ همه تغییرات بزرگ
- شناسه خبر: 1734
- تاریخ و زمان ارسال: 6 دی 1404 ساعت 19:19
- بازدید : 60
- نویسنده: ورزش ناب
جام جهانی فوتبال در سال ۲۰۲۶ وارد مرحلهای تازه از تاریخ خود میشود؛ مرحلهای که نهتنها تعداد تیمها افزایش پیدا کرده، بلکه ساختار کلی مسابقات نیز دچار تغییرات بنیادین شده است. فیفا با هدف جهانیتر کردن فوتبال، افزایش جذابیت رقابتها و پاسخ به مطالبات تجاری و رسانهای، تصمیم گرفته است جام جهانی را با فرمت جدیدی برگزار کند که تفاوتهای آن نسبت به دورههای گذشته بسیار چشمگیر است. در ادامه این مطلب از سایت ورزش ناب، تمام ابعاد فرمت جدید جام جهانی ۲۰۲۶ را بهصورت پیوسته و تحلیلی بررسی میکنیم. لطفا همراه بمانید.
افزایش تعداد تیمها و برگزاری جام جهانی فراگیرتر از همیشه
برای اولین بار در تاریخ جام جهانی، تعداد تیمهای حاضر در مرحله نهایی از ۳۲ تیم به ۴۸ تیم افزایش پیدا کرده است. این تصمیم باعث شده دامنه حضور کشورها گستردهتر شده و قارههایی مانند آسیا، آفریقا و آمریکای شمالی سهمیههای بیشتری در اختیار داشته باشند. در نتیجه، تیمهایی که در گذشته شانس کمی برای رسیدن به جام جهانی داشتند، حالا فرصت واقعیتری برای حضور در بزرگترین تورنمنت فوتبالی دنیا پیدا کردهاند.
افزایش تعداد تیمها، جام جهانی را به رقابتی جهانیتر تبدیل میکند اما در عین حال سطح کیفی برخی مسابقات ممکن است نابرابر باشد. با این حال، فیفا معتقد است حضور تیمهای جدید، تنوع سبکهای بازی و افزایش شگفتیها، جذابیت کلی مسابقات را افزایش خواهد داد.
جزئیات سهمیههای جدید در فرمت جدید جام جهانی ۲۰۲۶
این افزایش ۱۶ تیمی، به طور مشخص سهمیه قارهها را متحول کرده است:
- آسیا (AFC): از ۴.۵ سهمیه به ۸ سهمیه مستقیم جهش پیدا میکند. این یعنی شانس کشورهایی مانند ایران، ژاپن، کره جنوبی، عربستان و استرالیا برای حضور مداوم افزایش یافته و فرصت برای تیمهای درجه دو آسیا نیز فراهم میشود.
- آفریقا (CAF): از ۵ سهمیه به ۹ سهمیه مستقیم میرسد که بزرگترین جهش در میان قارههاست و به قدرتهای سنتی و نوظهور این قاره فرصت بیشتری برای درخشش میدهد.
- کونکاکاف (شمالی، مرکزی و کارائیب): ۳ سهمیه به میزبانان (آمریکا، مکزیک، کانادا) تعلق گرفته و ۳ سهمیه دیگر نیز برای سایر تیمهای این منطقه در نظر گرفته شده است.
- اروپا (UEFA): از ۱۳ سهمیه به ۱۶ سهمیه افزایش مییابد.
- آمریکای جنوبی (CONMEBOL): از ۴.۵ سهمیه به ۶ سهمیه مستقیم میرسد.
- اقیانوسیه (OFC): برای اولین بار در تاریخ، ۱ سهمیه مستقیم دریافت میکند که یک پیروزی بزرگ برای کشورهایی مانند نیوزلند است.
- پلیآف بینقارهای: ۲ سهمیه باقیمانده از طریق یک تورنمنت پلیآف با حضور ۶ تیم (از تمام قارهها به جز اروپا) مشخص خواهد شد.
میزبانی مشترک سه کشور؛ تجربهای بیسابقه در تاریخ جام جهانی
جام جهانی ۲۰۲۶ برای نخستین بار بهطور رسمی در سه کشور آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار میشود. این میزبانی مشترک باعث شده است مسابقات در گستره جغرافیایی بسیار وسیعی برگزار شده و ۱۶ شهر مختلف میزبان بازیها باشند. چنین وسعتی در تاریخ جام جهانی بیسابقه است و همین موضوع، این دوره را به یکی از پیچیدهترین پروژههای اجرایی فیفا تبدیل کرده است.
برگزاری مسابقات در سه کشور مختلف، از یکسو فشار میزبانی را تقسیم میکند و امکان استفاده از استادیومهای مدرن و زیرساختهای پیشرفته را فراهم میسازد، اما از سوی دیگر چالشهایی مانند سفرهای طولانی تیمها، تفاوت شرایط آبوهوایی و مدیریت برنامهریزی مسابقات را به همراه دارد. فیفا امیدوار است با مدیریت متمرکز، این چالشها به حداقل برسد و تجربهای متفاوت برای تیمها و هواداران رقم بخورد.
ساختار مرحله گروهی؛ حفظ سنت در کنار گسترش رقابت
با وجود افزایش تعداد تیمها، فیفا تصمیم گرفت برای جام جهانی 2026، ساختار کلاسیک گروههای چهار تیمی را حفظ کند. در فرمت جدید، ۴۸ تیم در قالب ۱۲ گروه چهار تیمی تقسیم میشوند و هر تیم در مرحله گروهی سه مسابقه انجام میدهد. این تصمیم پس از کنار گذاشتن ایده گروههای سهتیمی اتخاذ شده است؛ ایدهای که به دلیل نگرانی از تبانی و کاهش جذابیت مسابقات پایانی گروهها مورد انتقاد قرار گرفته بود.
حفظ گروههای چهار تیمی باعث میشود هر تیم فرصت کافی برای جبران اشتباهات خود داشته باشد و سرنوشت صعود معمولاً در یک بازی تعیین نشود. این موضوع بهویژه برای تیمهای بزرگ اهمیت دارد، زیرا احتمال حذف زودهنگام آنها کاهش پیدا میکند و کیفیت کلی رقابتها متعادلتر میشود.
نحوه صعود از گروهها در جام جهانی 2026 و رقابت تا آخرین دقیقه
در فرمت جدید جام جهانی ۲۰۲۶، تنها تیمهایی که در جایگاه چهارم گروهها قرار میگیرند از دور رقابتها کنار میروند. تیمهای اول و دوم هر گروه بهصورت مستقیم صعود میکنند و علاوه بر آن، هشت تیم برتر سوم گروهها نیز به مرحله بعد راه پیدا خواهند کرد. این ساختار باعث میشود رقابت در مرحله گروهی بسیار فشرده و حساس دنبال شود.
وجود شانس صعود برای تیمهای سوم، انگیزه تیمها را تا آخرین بازی حفظ میکند و باعث میشود حتی مسابقات ظاهراً کماهمیت نیز تأثیرگذار باشند. در چنین شرایطی، تفاضل گل، گل زده و حتی بازی جوانمردانه میتواند نقش تعیینکنندهای در صعود یا حذف تیمها داشته باشد.
- تیمهای اول و دوم هر ۱۲ گروه (مجموعاً ۲۴ تیم) به طور مستقیم به مرحله حذفی راه پیدا میکنند.
- ۸ تیم برتر از میان ۱۲ تیم سوم گروهها نیز به این ۲۴ تیم اضافه میشوند تا جمع ۳۲ تیم مرحله حذفی کامل شود.
- اهمیت تیمهای سوم: ردهبندی تیمهای سوم بر اساس امتیاز، تفاضل گل، گل زده و در نهایت امتیاز بازی جوانمردانه (تعداد کارتهای زرد و قرمز کمتر) خواهد بود. این قانون باعث میشود حتی تیمهایی که دو باخت در کارنامه دارند، در بازی آخر خود با انگیزه برای کسب یک پیروزی پرگل به میدان بروند، زیرا ممکن است همان یک پیروزی برای صعودشان کافی باشد. این موضوع، بازیهای دور سوم مرحله گروهی را بسیار حیاتی و تماشایی خواهد کرد.
اضافه شدن مرحله یکشانزدهم نهایی
یکی از بزرگترین تفاوتهای جام جهانی ۲۰۲۶ با دورههای گذشته، اضافه شدن مرحله یکشانزدهم نهایی است. در این دوره، ۳۲ تیم وارد مرحله حذفی میشوند و از همان ابتدا رقابتها بهصورت تکحذفی ادامه پیدا میکند. این موضوع باعث میشود مسیر قهرمانی طولانیتر و فرسایشیتر از همیشه باشد.
در جام جهانیهای قبلی، قهرمان برای رسیدن به جام باید هفت بازی انجام میداد، اما در سال ۲۰۲۶ این عدد به هشت مسابقه افزایش پیدا میکند. این تغییر اهمیت عمق ترکیب تیمها، مدیریت بدنی بازیکنان و برنامهریزی کادر فنی را دوچندان میکند و کوچکترین اشتباه میتواند به حذف زودهنگام حتی مدعیان اصلی منجر شود.
- ماراتن ۸ مرحلهای: در حالی که قهرمانان دورههای اخیر برای بالای سر بردن جام باید ۷ بازی (۳ بازی گروهی و ۴ بازی حذفی) انجام میدادند، در سال ۲۰۲۶، تیمی که به فینال میرسد و قهرمان میشود، باید ۸ بازی نفسگیر را پشت سر بگذارد.
- اهمیت عمق ترکیب: این یک بازی اضافی، فشار فیزیکی و ذهنی فوقالعادهای را به تیمها تحمیل میکند. دیگر نمیتوان تنها با ۱۱ یا ۱۳ بازیکن ستاره به قهرمانی فکر کرد. تیمها به یک ترکیب کامل ۲۳ نفره (یا حتی بیشتر، بسته به قوانین نهایی) از بازیکنان آماده نیاز دارند تا بتوانند با سیستم چرخشی، مصدومیتها و محرومیتها را مدیریت کنند. اهمیت استراتژی مربیان در ریکاوری و استفاده از بازیکنان دوچندان میشود.
افزایش تعداد بازیها و طول برگزاری مسابقات
با افزایش تیمها و اضافه شدن یک مرحله حذفی، تعداد کل مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶ به ۱۰۴ بازی میرسد؛ رقمی که ۲۴ مسابقه بیشتر از جام جهانی ۲۰۲۲ قطر است. این مسابقات در بازهای نزدیک به دو ماه برگزار میشوند و از ۱۱ ژوئن آغاز شده و در ۱۹ جولای ۲۰۲۶ با برگزاری دیدار فینال به پایان میرسند.
تغییرات قرعهکشی در فرمت جدید جام جهانی ۲۰۲۶
فیفا در فرمت جدید جام جهانی 2026، تغییراتی در نحوه چینش جدول حذفی نیز اعمال کرده تا از برخورد زودهنگام تیمهای بزرگ جلوگیری شود. بر این اساس، برخی تیمهای مدعی قهرمانی در صورت صدرنشینی گروههای خود، در بخشهای متفاوت جدول قرار میگیرند. این تصمیم باعث میشود بازیهای بزرگ و حساس بیشتر به مراحل پایانی موکول شوند.
چنین رویکردی اگرچه با انتقادهایی درباره مهندسی رقابتها همراه بوده، اما از نگاه فیفا به افزایش جذابیت نیمهنهایی و فینال کمک میکند و ارزش تجاری و رسانهای مسابقات را بالا میبرد.
توجه به سلامت بازیکنان در جام جهانی ۲۰۲۶
یکی از مهمترین دغدغههای مربوط به فرمت جدید جام جهانی 2026، فشار فیزیکی وارد بر بازیکنان است. فیفا اعلام کرده با در نظر گرفتن زمانهای استراحت اجباری، فاصله مناسب بین بازیها و الزام باشگاهها به آزاد کردن بازیکنان از ۲۵ می، تلاش کرده است تعادل مناسبی میان کیفیت مسابقات و سلامت فوتبالیستها ایجاد کند. هدف اصلی این تصمیمها، جلوگیری از مصدومیتهای گسترده و حفظ سطح کیفی بازیها در طول تورنمنتی طولانی و فشرده است.
جمعبندی؛ جام جهانی ۲۰۲۶ چه چیزی را تغییر میدهد؟
جام جهانی ۲۰۲۶ فقط بزرگتر از دورههای قبل نیست، بلکه ساختار رقابتها را نیز متحول میکند. افزایش تیمها، گسترش مرحله حذفی و میزبانی مشترک سه کشور، همگی نشان میدهند فوتبال ملی وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که در آن فرصتها بیشتر شدهاند اما مسیر قهرمانی سختتر از همیشه است. بدون تردید، این دوره از جام جهانی میتواند یکی از غیرقابلپیشبینیترین و پرهیجانترین از جامهای تاریخ فوتبال باشد.
